
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ در حدود دو هفته ای که از ازسرگیری حملات هوایی ایالات متحده به ایران میگذرد، نه دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده و نه هیچ مقام ارشد دیگری در واشنگتن اظهار نظر عمومی درباره این کارزار نظامی نکردهاند.
نیروهای آمریکایی با حمله به تأسیسات نظامی ایران شروع کردند و بعداً حملات خود را به زیرساختهای غیرنظامی که دولت آمریکا میگوید برای اهداف نظامی استفاده میشوند، گسترش دادند.
از آغاز جنگ تاکنون دست کم ۱۸ نظامی آمریکایی در عملیات نظامی کشته شدهاند
به گفته منابع آگاه، تا به امروز مقام های کنگره هیچ گزارش محرمانهای درباره مرحله نهایی جنگ دریافت نکردهاند. پنتاگون که رئیس آن در هفتههای پس از آغاز جنگ در اواخر فوریه در مقابل دوربینها ظاهر شد، از ماه می تاکنون حتی برای پاسخ به سؤالات اساسی کنفرانس مطبوعاتی برگزار نکرده است؛ سؤالاتی ازجمله اینکه چرا ازسرگیری جنگ ضروری است؟ اهداف راهبردی چیست و چگونه تغییر کردهاند؟ نیروهای آمریکایی چه تعداد تلفات متحمل شدهاند؟ چه چیزی موفقیت را تعیین میکند؟
ترامپ که بارها ادعا کرده جنگ تمام شده است، هفته گذشته سخنرانی تلویزیونی برای ملت برنامهریزی کرده بود. اما به جای بحث درباره جنگ، بر امنیت انتخابات تمرکز کرد و تنها به طور خلاصه از ایران نام برد و به مردم آمریکا گفت، «ما در ایران پیروزیهای بزرگی داریم و شما خیلی زود ثمره این زحمات را خواهید دید». (این گفته با اظهارات دروغین و متضادش در چند ماه گذشته به سختی قابل تطبیق است.)
پیت هگست، وزیر دفاع و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش بعدازظهر در ساختمان کنگره حضور یافتند تا علاوه بر درخواست بودجه معمول ۱.۵ تریلیون دلاری پنتاگون، درخواست ۶۷.۱ میلیارد دلار بودجه نظامی اضطراری برای تأمین مهمات و سایر نیازها را مطرح کنند. هیچکدام در اظهارات اولیه خود نامی از ایران نبردند. هگست در اظهاراتش جنگ را «عملیات نظامی» توصیف کرد.
حتی با مرگ سربازان آمریکایی طوری برخورد شد که انگار ناشی از درگیری دیگری بوده است. پس از کشته شدن دو سرباز آمریکایی در اردن با اصابت موشک ایرانی در جمعه گذشته، پنتاگون ابتدا اعلام کرد آنها در حین حمایت از کارزار نظامی ای که بیش از یک دهه علیه داعش طول کشیده است، جان خود را از دست دادند.
پنتاگون سپس بیانیه دیگری صادر و اعلام کرد، این دو سرباز به همراه سرباز سومی که در عراق بر اثر حمله پهپادی کشته شد، در حین «حمایت از عملیاتهای برون مرزی» جان باختند، اما به صراحت از عملیات خشم حماسی، نامی که پنتاگون برای درگیری با ایران انتخاب کرده است، نام نبرد. (پنتاگون همچنین از مرگ سرباز دیگری که گزارش مفقود شدنش در اردن منتشر شده بود، خبر داد.)
با احتساب این تلفات، از آغاز جنگ تاکنون دست کم ۱۸ نظامی آمریکایی در عملیات نظامی کشته شدهاند، رقمی که از تعداد کشتهشدگان در افغانستان در سالهای ۲۰۱۶، ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ روی هم رفته بیشتر و تنها اندکی کمتر از کل تعداد کشتهشدگان ثبت شده در ۱۲ سال عملیات علیه داعش است.
ترامپ در مراسمی در پایگاه نیروی هوایی دوور برای انتقال بقایای سربازان کشته شده شرکت کرد. با وجود این، سخنان کوتاهش در تمجید آنها به سرعت با اصرار معمولش مبنی بر اینکه جنگ به خوبی پیش میرود، دنبال شد. رئیس جمهور آمریکا در شبکههای اجتماعی حملهای تند علیه ایران انجام و قول داد تهران را به خاطر کشتن آمریکاییها مجازات کند. اما یک مقام ارشد اعتراف کرد، ارزیابیهای اولیه اطلاعاتی نشان میدهد آخرین موج حملات ایالات متحده احتمالاً تأثیر کمی بر رفتار ایران داشته است.
ترامپ انتظار پیروزی سریع داشت، بنابراین ارتش برای درگیری طولانی مدت آماده نبود. نه افزایش نیرو برای ماهها وجود داشت و نه استقرار گسترده نیروها. گرچه ارتش نیروهای بیشتری را به منطقه اعزام کرده است، بسیاری از داراییها (به ویژه کشتیهای نیروی دریایی) به جای آموزش دیدن برای این درگیری، از جبهههای جنگ دیگر منتقل شدهاند.
از آن زمان، پنتاگون استقرار تقریباً نیمی از آن کشتیها را تمدید کرده است و نیروی نظامی را که از قبل از کمبود منابع رنج میبرد، بیشتر زیر فشار قرار داده است. ایالات متحده در جنگ با اسرائیل متحد شد، اما از دیگر متحدان خود درخواست حمایت قبلی نکرد. هیچ کشوری حاضر نشد به نمایندگی از نیروهای آمریکایی مداخله کند یا بار محاصره تنگه هرمز به وسیله ترامپ و حفاظت از نیروهای آمریکایی را در منطقه به دوش بکشد.
در کنگره، هگست و کین به خاطر درخواستشان مبنی بر اینکه مالیاتدهندگان هزینه «جنبههای خاصی» از جنگ را که آنها ۳۷.۵ میلیارد دلار تخمین زده بودند، پوشش دهند، با استقبال گرمی روبرو نشدند. یک افسر ارشد سابق نظامی گفت: دولت تصمیم گرفت همه قوانین را زیر پا بگذارد و بگوید هر کسی که پیش تر آمده احمق بوده زیرا راهبرد ارتباط با مردم و متحدان و تعیین اهداف را دنبال کرده است. اکنون ما در جنگی هستیم که هیچ گزینه خوبی ندارد و از حمایت آمریکا یا جامعه بینالملل برخوردار نیست. این تلهای است که خودمان برای خودمان پهن کردهایم.
از آنجایی که به نظر میآید هیچ راه خروج از این دام جز پذیرش شکست وجود ندارد، انتظار میرود دولت به مبارزه ادامه دهد، به این امید که این موضوع به نتیجه بهتری منجر شود. حتی برخی از نزدیکترین متحدان ترامپ به طور خصوصی اعتراف کردهاند وی در مخمصه قرار گرفته و با دو گزینه روبرو است؛ یا افزایش تنش و خطر از دست دادن سربازان آمریکایی بیشتر و کاهش ذخایر مهمات در عین آسیب رساندن به شانس جمهوریخواهان در انتخابات پاییز امسال، یا خروج فوری برای به کاهش خسارت های سیاسی خود و در عین حال باقی گذاشتن ایران در موقعیت راهبردی قویتر از دهههای گذشته.
یک افسر ارشد سابق نظامی گفت: دولت تصمیم گرفت همه قوانین را زیر پا بگذارد و بگوید هر کسی که پیش تر آمده احمق بوده زیرا راهبرد ارتباط با مردم و متحدان و تعیین اهداف را دنبال کرده است
این تحقیر دقیقاً همان چیزی است که ترامپ از آن تنفر دارد. اما یکی از متحدان ترامپ توجهات را به تغییر در لفاظیهای فاکس نیوز جلب کرد؛ در روزهای اخیر، چندین مجری بانفوذ در آخرین تلاش برای کمک به حزب جمهوریخواه در انتخابات، احتمال کنار گذاشتن جنگ را مطرح کردهاند. این متحد عنوان کرد، ترامپ اغلب از کانال مورد علاقهاش به عنوان معیار سنجش افکار عمومی استفاده میکند.
دو نفر از نزدیکان رئیس جمهور گفتند، ترامپ امکان دارد در مقطعی این نوع خروج را در نظر بگیرد. اما در حال حاضر، با وجود هزینههای فزاینده، همچنان به جنگ ادامه میدهد. وی در حالی که در دفتر بیضی شکل کاخ سفید، کنار رئیس جمهور لبنان نشسته بود، به نظر میآمد تعهد خود را به نوعی جنگ بیپایان که پیش تر آن را مسخره میکرد، بار دیگر تأیید کرد و گفت: کار ما اصلاً تمام نشده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: ما الان خارج نمیشویم. ایالات متحده قصد دارد کوه «کلنگ» را که مظنون به میزبانی بخشی از برنامه هستهای ایران است، بمباران کند.
برنامهریزان نظامی اغلب میگویند امید راهبرد نیست و جنگیدن با چنین رویکردی، نتیجه محتمل ندارد. یکی از نتایج احتمالی، درگیری طولانیمدت است که ایالات متحده در نهایت، پس از صرف صدها میلیارد دلار، از آن عقبنشینی میکند. برایان کلارک، عضو ارشد مؤسسه هادسون و متخصص عملیات دریایی میگوید: این درگیریها به ماراتنی تبدیل شدهاند که ما اصلاً برای آن آماده نبودیم. اکنون مجبوریم با عجله برای آن آماده شویم.
به نظر میآید دولت آمریکا قصد دارد هزینه اختلال در کشتیرانی از تنگه هرمز را برای ایران افزایش دهد، تنگهای که تا زمان بسته شدن آن به وسیله تهران در آغاز جنگ، آبراه باز بود. در مقابل، ایران نیز به دنبال افزایش هزینه حضور نظامی آمریکا در منطقه است و برای جلوگیری از عبور کشتیها از تنگه بدون اجازه ایران، از توان نظامی استفاده میکند. به گفته مقام های آمریکایی، ایران هدف قرار دادن کشتیهای نیروی دریایی آمریکا را افزایش داده است و دو کشور همچنان به افزایش تنش ادامه میدهند.
با طولانی شدن جنگ، به نظر میآید تهران خود را با شرایط وفق داده است. در ابتدا، ایران توانست با پهپادهای نسبتاً ارزان، پدافند هوایی آمریکا را در هم بشکند. اما به طور فزایندهای به موشکهای بالستیک ارزان و سریعالتولید روی آورده است. این موشکها سریعتر از پهپادها و قادر به ایجاد تخریب بسیار بیشتری هستند.
در این درگیری، ترامپ بارها ضربالاجلها را از دست داد، در حالی که ایران یاد گرفت از تهدیدهای جنگطلبانه اش نترسد. مشاوران وی گفتند، رئیس جمهور میداند جنگ از نظر سیاسی برایش مضر است، اما از کسانی که میگویند توافقی که وی درباره برنامه هستهای ایران پیشنهاد داده، ضعیفتر از توافقی است که یک دهه قبل به وسیله باراک اوباما، رئیس جمهور اسبق منعقد شد، خشمگین است.
در همین احوال یمن اعلام کرد قصد دارد بخشهایی از دریای سرخ را به روی کشتیها ببندد، اقدامی که میتواند بحران انرژی جهانی را افزایش دهد. در واقع، صرف نظر از آنچه کاخ سفید میگوید یا نمیگوید، به نظر میآید جنگ به جای پایان یافتن، در حال افزایش است.